/
78 Views0

Insulinooporność #1 - czym jest, występowanie, przyczyny, objawy, diagnoza

Insulinooporność dotyka coraz większej ilości osób, także młodych. Nieprawidłowa dieta, stres, praca siedząca, brak aktywności fizycznej, niewystarczająca ilość snu to jedne z przyczyn jej powstania. To pierwszy sygnał organizmu, że czas się nim zająć, zwolnić tempo.

W związku z tym, że insulinooporność to bardzo szerokie zagadnienie, postanowiłam stworzyć cykl wpisów o tej tematyce.  Z całego cyklu dowiesz się czym jest insulinooporność, jak właściwie się odżywiać, dobierać produkty i komponować posiłki. Podczas cyklu udzielę Ci wiele praktycznych wskazówek jak na co dzień radzić sobie z insulinoopornością. 

Zacznijmy od podstaw, abyś dokładnie poznała mechanizm jej powstawania.

Czym jest insulinooporność?

Abyś zrozumiała czym jest insulinooporność musisz najpierw dowiedzieć się czym jest insulina. Insulina jest hormonem wydzielanym przez trzustkę w odpowiedzi na spożycie węglowodanów czyli np. zjedzenie pieczywa, kaszy czy owoców. Jest ona odpowiedzialna m.in. ze regulowanie poziomu glukozy we krwi, związana jest także z pracą jajników. Utrzymanie glikemii i insuliny na właściwym poziomie jest kluczowe do zachowania zdrowia. 

Zgodnie z definicją insulinooporność to stan obniżonej wrażliwości tkanek na działanie insuliny. W konsekwencji zmniejszenia wrażliwości, poziom glukozy może przyjmować nieprawidłowe wartości, co z kolei może doprowadzić do cukrzycy typu 2. 

Z insulinoopornością powiązana jest również hiperinsulinemia. Co to znaczy? Gdy tkanki organizmu nie są wrażliwe na insulinę, trzustka zaczyna produkować jej jeszcze więcej i dochodzi do hiperinsulinemii czyli nadmiaru insuliny we krwi. Początkowo zbyt duża ilość insuliny chroni przed cukrzycą. Jednak zbyt duża ilość insuliny nie jest najlepsza dla organizmu, opowiada m.in.: za tendencję do tycia, stłuszczenie wątroby. Robi się błędne koło..

Jakie są przyczyny insulinooporności?

Najczęstszą przyczyną powstawania insulinooporności jest otyłość brzuszna (nie oznacza to, że osoby szczupłe nie chorują). Na powstawanie choroby wpływa także, nieprawidłowa dieta – bogata w cukry proste i o zbyt dużej ilości kalorii, stres, wiek, mała aktywność fizyczna, stany zapalne, używki. Znaczenie mają również czynniki środowiskowe.

Insulinooporność może występować nawet u połowy populacji, jednak często jest ona bagatelizowana. Początkowo to zaburzenie nie daje objawów, rozwijają się one stopniowo i są dosyć niespecyficzne jest to m.in. złe samopoczucie, ogólne zmęczenie, które można przypisać do wielu innych schorzeń czy po prostu do niezbyt higienicznego stylu życia. Dlatego tak ważna jest tutaj diagnostyka!

Objawy insulinooporności

Do najczęstszych objawów insulinooprności należą:

Nieleczona insulinooporność jest głównie przyczyną cukrzycy typu 2, ale również zwiększa ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby, nadciśnienia tętniczego, problemów z płodnością. Insulinooporność bardzo często występuje u kobiet z zespołem policystycznych jajników. 

Diagnostyka

Pomimo iż insulinooporność daje pewne objawy, koniecznie jest wykonanie badań w celu jej potwierdzenia. Pamiętaj nigdy sama nie stawiaj diagnozy- badania to konieczność.

Podstawowym i najprostszym badaniem jest oznaczenie poziomu glukozy na czczo i insuliny na czczo, a najlepiej wykonanie krzywej glukozowo-insulinowej czyli testu OGTT (ang. Oral Glucose Tolerance Test).

Na czym polega test OGGT?

Badanie polega na wypiciu na czczo roztworu zawierającego 75 g glukozy, a następnie pobraniu krwi w celu oznaczenia stężeń glukozy i insuliny po 1 h, 2 h, czasem też po 3h od spożycia. Oznacza się także stężenia na czczo przed wypiciem roztworu.

Test OGTT daje obraz jak organizm radzi sobie z węglowodanami. Na jego podstawie można zdiagnozować nie tylko insulinooporność, ale również cukrzycę, stan przed cukrzycowy. Jeśli byłaś w ciąży to w okolicach 25 tygodnia z pewnością także piłaś roztwór glukozy, aby sprawdzić czy nie występuje u Ciebie cukrzyca ciążowa.

Aby wyniki testu były wiarygodne należy się do niego odpowiednio przygotować. 

Co ważne? Podczas badania nie wolno spacerować, w międzyczasie załatwiać spraw na mieście. Należy spokojnie siedzieć w punkcie pobrań.

Jak zinterpretować wyniki badań?

W laboratoriach za prawidłowy wyniki insuliny na czczo uznaje się wartość 3-25 mU/ml, w rzeczywistości jednak wynik powyżej 10 mU/ml może wskazywać na insulinooporność.

W Polsce nie ma jasno określonych norm na poziom insuliny dlatego przedstawiam Ci normy z zagranicznego źródła (The Insulin-Resistance DIet Cheryle R.Hart, Mary Key Grossman).

Prawidłowe wartości insuliny:
na czczo do 10 mU/ml,
po 1h do 50 mU/ml,
po 2h do 30 mU/ml,
a po 3h do 10 mU/ml.

Jeżeli chodzi o normy na poziom glukozy to tutaj mamy szczegółowe wytyczne Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.

Poziom glukozy na czczo:
70–99 mg/dl – prawidłowa glikemia na czczo
100–125 mg/dl – nieprawidłowa glikemia na czczo
> 126 mg/dl – cukrzyca

Normy dla glukozy po obciążeniu:

Poziom glukozy po 1 godzinie:
< 140  mg/dl – wynik prawidłowy
140–200 mg/dl– stan przedcukrzycowy
> 200 mg/dl – cukrzyca

Poziom glukozy po 2 godzinach:
< 140 mg/dl – wynik prawidłowy
140–199 mg/dl – nietolerancja glukozy
> 200 mg/dl – cukrzyca

Pomocnym narzędziem jest również wskaźnik HOMA-IR.

HOMA-IR = insulina na czczo (mU/ml) x glukoza na czczo (mmol/l)/ 22,5

O insulinooporności mówi się, gdy jego wartość wynosi 2 lub więcej. Istnieją jednak źródła naukowe, które mówią, że już wartość >1 świadczy o tym zaburzeniu. Należy to skonsultować z lekarzem prowadzącym. Jednak im niższa wartość wskaźnika tym lepiej. 

Przedstawiłam Ci obowiązujące normy dla ogółu populacji, ale pamiętaj diagnostyką i interpretacją wyników zawsze powinien zająć się lekarz. Bardzo ważna jest indywidualizacja wyników.

Jeśli czujesz u siebie niepokojące objawy wykonaj badania krwi. Im wcześniej zaczniesz działać tym lepiej, dla Twojego zdrowia i samopoczucia.